Kiezen tussen schande en strijd: autolobby koos schande en krijgt strijd

They were given the choice between war and dishonour. They chose dishonour; they will have war. Dat is wat Winston Churchill zei na het sluiten van het Verdrag van München in 1938. Nou is het absurd om het Verdrag van München te vergelijken met de pseudo-eindheffing. Maar de brief die Eelco Eerenberg, de staatssecretaris van Financiën, deze week aan de Kamer stuurde, deed mij direct denken aan dit citaat van Churchill.

Zowel Bovag, RAI Vereniging als VNA kozen ervoor om geen groot, publiek gevecht over de pseudo-eindheffing te voeren. Dat zou de lobby voor een structurele herziening van de autobelastingen schaden. Maar wat bleek uit de brief: mede door de invoering van de pseudo-eindheffing kan er tot 2029 überhaupt niets veranderen aan het stelsel van autobelastingen. De vanuit ieder perspectief totaal zinloze pseudo-eindheffing maakt daarmee een groot deel van de lobby zinloos.

Ik heb het al eerder gezegd: de pseudo-eindheffing zal de waterscheiding blijken te zijn voor de lobby. De branche zal in razend tempo een nieuw lobbymodel moeten verzinnen, want de huidige lobby is door de brief van de staatssecretaris officieel failliet verklaard. En dat zal gepaard gaan met de nodige strijd, dat is onvermijdelijk.

Compliment

Het is zeker niet mijn bedoeling om de lobby van de brancheorganisaties in zijn geheel te diskwalificeren. De lobby krijgt namelijk stiekem best veel voor elkaar, met de Nederlandse APK-systematiek als een van de beste voorbeelden. Zolang het over technische, operationele aangelegenheden gaat, is de lobby zelfs ijzersterk. Dat compliment moet ook gemaakt worden.

En ik realiseer me ook terdege dat het voeren van een goede lobby extreem ingewikkeld is, zeker tegen de achtergrond van een steeds instabieler politiek landschap met een steeds groter percentage nieuwe Kamerleden die steeds minder geheugen hebben. De brief van de staatssecretaris is ook vooral aan deze Kamerleden gericht. In Jip-en-Janneketaal: 'je kunt verzinnen wat je wilt, we gaan het toch niet doen, want door al jullie eerdere plannetjes en wetjes zijn we totaal vastgelopen in een brei van onuitvoerbare rommel'.

Koninklijke weg

Omdat de branche op tientallen dossiers een lobby voert, laat ze strijd liever achterwege. Je komt elkaar immers constant tegen. Bovag kijkt liever naar de succesjes, zo noteerde het in de afgelopen maanden enkele lobbyresultaten, RAI Vereniging bewandelt per definitie de koninklijke weg en de VNA is totaal verlamd omdat haar twee grootste leden (Athlon/Arval en Ayvens) openlijk muiten. En er waren de aanpassingen aan de pseudo-eindheffing. Dat leek in eerste instantie winst, maar blijkt de regeling vooral nog complexer te maken.

En de brancheorganisaties hebben zich gewoon niet gerealiseerd hoe groot de impact van de pseudo-eindheffing is (ook Ayvens en Athlon gaan nog wel inzien dat het kortetermijnopportunisme totaal misplaatst was). Ten eerste is er veel meer onrust en onzekerheid in grote delen van de branche dan voorzien. Maar vooral: mede door de pseudo-eindheffing is het uitgesloten dat er de komende drie jaar (!) iets gebeurt aan het stelsel van autobelastingen, weten we sinds deze week.

Losknippen

Hoe nu verder? Dat is de vraag die de branche zich echt moet gaan stellen. Het kan simpelweg niet doorgaan op de oude manier. Bij andere brancheorganisaties zie je dat een deel van de lobby is losgeknipt en door andere partijen behartigd wordt. Daardoor kan de 'traditionele' lobby zich richten op alle dossiers, zonder de ballast van de 'strijd' die door andere partijen gevoerd wordt op andere (in dit geval fiscale) dossiers. Misschien moet de branche het in deze hoek zoeken.

Het kan nooit minder effectief zijn daar waar het autobelastingen betreft.

Wat ik persoonlijk het allerpijnlijkste vind, is dat Bovag vorig jaar op zijn vastgoedevent minister van Economische Zaken Vincent Karremans (een goede bekende van Bovag-voorzitter Christianne van der Wal) op het podium had. Karremans had één prioriteit: de regeldruk verminderen. Inmiddels is hij minister van Infrastructuur en Waterstaat, de initiator van de pseudo-eindheffing en daarmee indirect verantwoordelijk voor de grootste verzwaring van de administratieve druk in jaren (en het lamleggen van de Belastingdienst). En dat allemaal voor een heffing die zinloos is, geen enkel effect zal hebben, maar wel tientallen, misschien honderden mobiliteitsbedrijven aan de rand van de afgrond brengt.

Er zijn nog 4 maanden te gaan, of 16 als de Belastingdienst de invoering een jaar moet uitstellen door de ICT-problematiek. Een tijd die volgens traditionele lobbyregels te kort is om iets te kunnen bereiken. Het lijkt me toch de poging waard, zeker omdat ik links en rechts al hoor dat er ook in Den Haag ernstige twijfels leven. Daar moet de branche haar voordeel mee doen.

Naschrift 3 september:
Bovag heeft vandaag een brief naar het kabinet gestuurd waarin het oproept tot uitstel. Laten we maar hopen dat deze uitstel gerealiseerd wordt en uiteindelijk leidt tot afstel.

Bovag wil twee jaar uitstel pseudo-eindheffing en vrijstelling voor demoauto’s

Dat schrijft Bovag donderdag in een brief aan het kabinet en de Tweede Kamer.

Bart Kuijpers Automotive NieuwsRedactie