Het effect van de BPM op aanpalende heffingen is tot nu toe nog nooit vermeld in interne of externe rapporten die zouden moeten bijdragen aan vereenvoudiging en een redelijker autobelastingstelsel, stelt deskundige Roel Hindriks.
Veel auto(belasting)kenners zullen na het lezen van de kop denken: "Dat is onzin, BPM moet betaald worden bij de eerste registratie en daarmee: basta." Dat was misschien ooit wel de bedoeling, maar zodra het over een "auto van de zaak" gaat, zorgt BPM voor kostbare effecten bij andere belastingen, al dan niet zo door de fiscus bedoeld.
Onderstaand een beknopte behandeling van de verschillende effecten. Cijfermatig is uitgegaan van een auto met een catalogusprijs van €40.000, inclusief €8.000 aan BPM, en een fiscale bijtelling van 22% (= €8.800).
Het effect van de BPM op de af te dragen BTW is gering, maar niettemin voor velen een verrassing. Het zit zo: de BPM is mede bepalend voor de catalogusprijs (fiscale waarde) en op basis van die catalogusprijs moet de jaarlijkse BTW-correctie worden betaald: 2,7% van de catalogusprijs = € 1.080 (oftewel €90 per maand), terwijl zo'n 20% van de catalogusprijs uit BPM bestaat en dus helemaal geen BTW-gevolgen zou mogen hebben. Indien de auto ouder is dan vijf jaar, bedraagt de BTW-correctie 1,5%.
De fiscale bijtelling voor privégebruik van de auto wordt berekend over de fiscale waarde, oftewel de cataloguswaarde zoals die bij de RDW is geregistreerd. De hoofdregel is 22%. Daarover wordt vervolgens loon- c.q. inkomstenbelasting berekend. Deze bijtelling verhoogt dus het inkomen, met als gevolg een lager bedrag aan inkomensafhankelijke heffingskortingen en toeslagen. Het effect van €8.000 BPM is dan dat 22% daarvan zorgt voor een stijging van het belastbare inkomen met €1.760. Tegen een marginaal belastingtarief van bijvoorbeeld 49,5%, in combinatie met afbouw van heffingskortingen, kan de effectieve belastingdruk oplopen tot circa 62,4%.
Voor EV's geldt inmiddels ook een basisbedrag aan BPM. Het zou zomaar kunnen dat er ook voor EV's een vergelijkbare BPM gaat komen.
Ook in de nationale jaarbegroting van ons land gaat het mis. Daar wordt immers gemeld dat autobelastingen (BPM en MRB) op jaarbasis minder dan €7 miljard opleveren (actueel: meer dan €20 miljard).
De assurantiebelasting bedraagt 21% van de netto verzekeringspremie en die premie wordt voor het cascoschadegedeelte mede bepaald door de catalogusprijs inclusief BPM. Bij een premie voor cascoschadedekking van 2,0% over de catalogusprijs bedraagt de premie €800 per jaar, waarvan circa 20% betrekking heeft op de BPM: €160 per jaar, oftewel een beperkte €13 per maand, puur als gevolg van de BPM.
Indien de auto van de zaak beschikbaar is gesteld aan een werknemer, zal inhouding van loonbelasting aan de orde zijn. De fiscale bijtelling verhoogt dan tevens de grondslag voor de premies sociale verzekeringen (te betalen door de werkgever). Bij elkaar bedraagt dat 18,72% van het belastbare loon. Door de fiscale bijtelling is dat 18,72% van €8.800 per jaar = €1.647, oftewel €137 per maand. Deze premies worden geheven over een premieloon tot maximaal €79.000 per jaar, oftewel circa €6.500 per maand.
Voor de (eigen) auto van zelfstandig ondernemers (ondernemer/natuurlijk persoon) werkt de bijtelling anders. Voor hen is de bijtelling vormgegeven als een onttrekking; dat wil zeggen dat 22% van de cataloguswaarde in mindering komt op de aftrekbare autokosten. Een ondernemer die via een B.V. werkt, is werknemer van zijn (eigen) vennootschap en zal tot een jaarinkomen van circa €79.000 dus wél binnen de B.V. deze extra belasting ervaren.
Ook voor het kunnen benutten van toeslagen zijn de fiscale bijtelling en dus de hoogte van de BPM van belang. Het kindgebonden budget, dat lager wordt naarmate het belastbaar inkomen hoger is, kent een brede toepassing. Voor zorg-, huur- en kinderopvangtoeslag is het effect echter uitermate moeilijk te kwantificeren, omdat dit volledig persoonsafhankelijk is. Ook hierbij is de invloed van de BPM via de fiscale bijtelling echter aanwezig.
De fiscale bijtelling, die voor ongeveer 20% is gebaseerd op de Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen (BPM), geeft een boost van zo'n €15 miljard aan het gezamenlijke belastbare inkomen van onze burgers, terwijl de bijtelling geen inkomen is dat naar eigen behoefte kan worden besteed. De fiscale bijtelling is dus een pseudo-inkomen, maar volgens de huidige wetgeving en regelgeving onontkoombaar voor iedereen met een auto van de zaak.
De benadering om afzonderlijke belastingen, zoals hier de BPM, te volgen is nodig om een juist beeld te krijgen van de actuele belastingdruk. Het effect van deze autobelasting op aanpalende heffingen is tot nu toe nog nooit vermeld in interne of externe rapporten die zouden moeten bijdragen aan vereenvoudiging en een redelijker autobelastingstelsel.
Ook in de nationale jaarbegroting van ons land gaat het mis. Daar wordt immers gemeld dat autobelastingen (BPM en MRB) op jaarbasis minder dan €7 miljard opleveren (actueel: meer dan €20 miljard). Bovendien is in de autobelastingbrieven (en bijlagen) van de respectieve staatssecretarissen uit 2023 en 2025 aan de leden van de Tweede Kamer met geen woord gerept over de secundaire inkomsten van de bestaande, noch van eventuele nieuwe autogerelateerde belastingen.
Voorstellen doen zonder over de complete en juiste informatie te beschikken, geeft een zeer grote kans op onredelijkheid en majeure vergissingen. Hoogste tijd voor een beter inzicht dus.
Het is de handschoen die Etienne Stevens, ondergetekende, BKAN en iedereen die ook streeft naar een eerlijker en eenvoudiger stelsel graag oppakken.
Bart Kuijpers
Etienne Stevens
De auto als statussymbool maakt plaats voor betaalbare mobiliteit van goede kwaliteit. Op die manier worden bijvoorbeeld de gestegen kosten van huur en boodschappen enigszins gecompenseerd en houden Henk en Ingrid hopelijk wat geld over voor leuke dingen.
Het is goed vast te stellen dat Financiën 'oor heeft gehad' voor de praktijk, maar helaas ontbreekt de selectieve doofheid niet. Is het nu echt noodzakelijk een sector die het al niet gemakkelijk heeft, nog verder onder druk te zetten met dit fiscale broddelwerk?
Binnen enkele jaren onderhandelen niet langer koper en verkoper met elkaar, maar twee AI-agents. De één zoekt de laagste prijs, de ander de hoogste marge. Toekomstmuziek? Misschien. Maar de eerste stappen worden vandaag al gezet, constateert Rolf Westgeest.
Carlo Hensgens verbaast zich over de snelheid waarmee de branche verandert. Er komen veel problemen tegelijkertijd op het universele bedrijf af.
Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen
